Archive for the Dziecko w wieku przedszkolnym Category

PROPORCJE CIAŁA

Wzajemne ustosunkowanie się poszczególnych odcin­ków czy układów ciała stanowi o jego proporcjach. Już w momencie, kiedy analizowaliśmy ciężar i wysokość ciała razem, kiedy porównywaliśmy przyrastanie tych cech, mówiąc o szczupłości czy „okrągłości” sylwetki — nasze rozważania miały charakter analizowania propor­cji. Zresztą takie właśnie podejście do obserwacji rozwo­ju jest najbardziej prawidłowe, najgłębsze, dające najwię­cej wniosków. A więc obserwacje nasze powinny opierać się zawsze na co najmniej dwóch cechach: ciężarze na tle wysokości, długości kończyny dolnej w stosunku do wysokości, szerokości barkowej na tle szerokości bioder itp.

ZASOBY TKANKI TLUSZCZOWEJ

Większe zasoby tkanki tłuszczowej u dziewczy­nek w wieku przedszkolnym powodują większą okrągłość jej kształtów. Największą różnicę w „otłuszczeniu” chłop­ca i dziewczynki w okresie przedszkolnym widzimy w 5 roku życia.Stosunkowo najmniejsze zmiany obserwujemy w ob­wodzie głowy, który w okresie od 3 do 7 roku życia przy­rósł o około 2 cm. Omawiając powyższe zmiany w budowie i proporcjach ciała przedszkolaka widzimy coraz wyraźniej, że wymiary ciała mają charakter nie tylko powiększania się z wie­kiem, ale i różnicowania się w zależności od płci. Zaakcentowane w okresie przedszkolnym dość delikatnie, będzie w następnych okresach życia nasilać się i pogłę­biać.

ZMIANA PROPORCJI Z WIEKIEM

Głowa w chwili urodzenia jest sto­sunkowo duża, szybko się zmienia w pierwszym roku ży­cia, lecz już w następnych latach jej kształty ulegają nie­wielkim zmianom. W 3 roku życia wymiary głowy osią­gają już około 90% swoich ostatecznych wielkości, twa­rzy około 70 — 80%. Kończyna dolna zaś — krótka, nie- ukształtowana w pierwszych miesiącach życia — nie koń­czy swego rozwoju i w 3 roku życia. Wobec tego jej tem­po rozwoju musi być intensywne i duże w dalszych okre­sach życia. To zróżnicowanie tempa rozwoju poszczegól­nych cech decyduje o zmianie proporcji ciała z wie­kiem.

TROSKA O POPRAWNĄ POSTAWĘ

Troska o poprawną, prawidłową postawę dziecka jest zagadnieniem niezwykle ważnym. Postawa zmienia się z wiekiem. W okresie embrional­nym płód ułożony jest w maksymalnym zgięciu grzbie­towym. Skulony początkowo noworodek powoli wypro­stowuje to zgięcie. W pozycji leżącej łukowate wygięcie rozgina się pod wpływem ciężaru głowy i kończyn dol­nych. Stopniowe wzmacnianie mięśni grzbietu powoduje najpierw unoszenie się główki niemowlęcia, a następnie siadanie. Wiotkość mięśni oraz aparatu więzadłowo-sta- wowego kręgosłupa w stosunku do ciężaru głowy i tuło­wia prowadzi do wytworzenia się wygięcia kręgosłupa do przodu w odcinku szyjnym (tak zwana lordoza szyj­na), oraz wygięcia kręgosłupa do tyłu w odcinku grzbie­towym i lędźwiowym (tak zwana kifoza lędźwiowo- -grzbietowa). 

OBIEKT SPECJALNEJ TROSKI

Zdaniem wielu badaczy zagadnień postawy odchylenia od prawidłowej postawy u dziecka przedszkolnego nie występują często, a jeśli pojawiają się — to nie są one poważne i wyrównuje je gimnastyka korektywna.Ponieważ budowa stopy stanowi obiekt specjalnej tro­ski rodziców — poświęcimy temu problemowi nieco wię­cej uwagi. Na pewno zapobieganie jest najwłaściwszym sposobem walki z płaskostopiem. Zapewnia się to przede wszystkim przez umożliwienie mięśniom stopy swobodnej fizjolo­gicznej pracy. Chodzenie boso po nierównym, natural­nym terenie (np. piasku) oraz noszenie prawidłowego obuwia są podstawowymi metodami walki z płaskosto­piem. Buty dziecka powinny mieć szeroką przednią część, która pozwala na swobodne ruchy palców. 

STANDARD ŻYCIA

Zarówno chłopcy, jak i dziewczynki war­szawskie w każdej klasie wieku są wyżsi i ciężsi od swych rówieśników z innych rejonów kraju. Związane jest to niewątpliwie z najwyższym standardem życia w stolicy. Wydaje się, że tu dzieci i młodzież osiągnęła swoje roz­wojowe maksimum i że może uchodzić za wzorzec roz­woju fizycznego. W porównaniu do dzieci miejskich z innych krajów — dzieci warszawskie w wieku przedszkolnym nie różnią się zasadniczo wysokością i ciężarem ciała. Są bardzo po­dobne do dzieci z Pragi Czeskiej, z Rygi, z Bazylei, a na­wet nieco wyższe i cięższe od dzieci z Moskwy i NRD.

DOKŁADNY POMIAR

Sam pomiar również powinien być maksymalnie do­kładny. Prostym i w miarę precyzyjnym sposobem mie­rzenia wysokości ciała w warunkach domowych jest od­czytywanie go za pomocą taśmy krawieckiej. Dobrze jest umocować ją na cały czas obserwowania dziecka na stałe przy ścianie lub framudze drzwi. Ujednolici to nam me­todę pomiaru. Dziecko przy pomiarze wysokości stoi tyłem do ściany w ten sposób, aby jego pięty, pośladki i łopatki przywierały do niej. Głowa ułożona jest tak, aby środek ucha i dolna krawędź oczodołu znajdowały się na tym samym poziomie. Kończyny dolne są wyprostowane, równomiernie obciążone, stopy lekko rozwarte. Oczywi­ście pomiaru wysokości dokonujemy bez bucików. 

PRAWIDŁOWY UKŁAD CIAŁA

Gdy już układ ciała dziecka jest prawidłowy, za pomocą linij­ki ułożonej dokładnie na szczycie głowy.i dotykającej pod kątem prostym skali taśmy — odczytujemy wynik z dokładnością do 0,5 cm. Ważna jest również pora dnia, w której dokonujemy pomiaru, ponieważ wysokość ciała osiąga w ciągu dnia różne wartości. Najwyższym jest się rano, najniższym — wieczorem. Na obniżenie wartości wzrostu wpływa pogłębienie się krzywizn kręgosłupa i zaciśnięcie się chrząstek w obrębie kręgosłupa i innych kości spowodowane całodzienną aktywnością. Dlatego też każde badanie wysokości ciała czy to w warunkach domowych, czy poradnianych odbywać się powinno przed południem.

SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA

Badania specjalistów wykazały, że w okresie przed­szkolnym następuje intensywny rozwój sprawności ru­chowych i doskonalenie techniki wykonywanych czyn­ności. Ruchy stają się bardziej precyzyjne, ekonomiczne i celowe. Każdy rok przynosi istotną różnicę w poziomie takich czynności, jak bieg, rzut, skok. Najintensywniejsze przyrosty odbywają się jednak między 4 a 5 rokiem życia. Dziecko pięcioletnie wkracza pod względem sprawności ruchowych w „doskonały” wiek przedszkolny lub „złoty wiek” dzieciństwa, jak to określa wielu badaczy. Wypływa stąd praktyczny wnio­sek: trzeba moment ten wykorzystać, nie pozwolić mu umknąć. Jest to specjalnie ważne dla wychowawców przedszkolnych i rodziców.

POPRAWNOŚĆ WYKONYWANIA RUCHÓW

W tym okresie należy uczyć poprawności wykonywanych ruchów i działań, wzboga­cać zainteresowania zabawami ruchowymi przez odpo­wiedni sprzęt, wyposażenie terenu i odpowiednią orga­nizację zajęć. Ważne jest właściwe objaśnianie i instruo­wanie, aby dziecko naśladowało najlepsze wzory i nie zrażało się trudnościami technicznymi. Niewykorzystanie tego okresu u zdrowego dziecka, niestwarzanie mu bodź­ców do rozwoju ruchowego — może spowodować opóź­nienie rozwoju sprawności w ogóle. Często przewrażli­wienie rodziców, obawy że dziecko się zmęczy lub spoci, lub zrobi sobie coś złego, jest przyczyną dalszej niezarad­ności życiowej i późnego opanowania sprawności w samoobsługiwaniu się.